Jan Theys

Jan Theys - De vliegende bom

Door Anita Philips

Tijdens gesprekken met mensen uit Vossem is me al opgevallen dat velen nog een heleboel foto's van vroeger bezitten. Die vertellen telkens een heel verhaal.

Een aantal foto's zijn genomen tijdens een stoet die de hele gemeente Vossem organiseerde om het einde van de Tweede Wereldoorlog te vieren. Over die stoet is een aantal jaren geleden in De Horen een artikel verschenen van Armand Schepers. Toch zou ik het er graag opnieuw over hebben door vooral de - soms nog in leven zijnde - mensen die er toen aan deelnamen te belichten.

Op zondag 8 juli 1945 hield Vossem een 'Groot Vaderlandsch Feest ter eere der Weggevoerden, Krijgsgevangenen en Oudstrijders van 1914-18 en 1940'.

De hele dag werd er gefeest. Dat blijkt duidelijk uit het programma:

Een opvallende figuur uit die stoet was Jan Clement Theys, geboren te Overijse op 24 juli 1909 en pianostemmer van beroep. Hij woonde in een huis aan de Dorpsstraat nr. 34, samen met zijn zus Maria Theys, onderwijzeres in Vossem, en met zijn schoonbroer Victor Sterckx, gemeentesecretaris. Zijn vader was boswachter geweest in het Zoniënwoud.

Heel zijn leven is Jan ongehuwd gebleven. Hij was in het dorp bekend als 'Jan Blok' en 'Dikke Jan'. 'Jan Blok' werd hij genoemd omdat hij tijdens de Tweede Wereldoorlog blokschoenen maakte voor de mensen van Vossem. Wegens gebrek aan leder tijdens de oorlog maakte hij van hout klompen onderschoenen die hij aan de bovenkant bekleedde met stof.

Zijn andere bijnaam, 'Dikke Jan', had hij te danken aan zijn zware gestalte. Jeanne Simons-Vanderperren, een buurvrouw, herinnert zich nog dat Jan op een bepaald ogenblik 144 kg woog. Dat kwam vooral omdat hij zo graag pintjes lustte. Jan was een veel geziene gast in veel Vossemse cafés. Jeanne weet nog dat Jan meestal met zijn fiets rondwandelde; niet omdat hij zo graag fietste, maar omdat zijn fiets moest dienen als steun. Hij nam die zelfs mee het 'estaminet' van Jeanne en Jef Simons-Vanderperren binnen.

's Zondags reed Jan graag uit met de driewielige motor van zijn schoonbroer. Die motor werd ook gebruikt om voor de stoet omgebouwd te worden tot V1 : de verraderlijke vliegende bom, zo'n twee ton wegende raket met straalmotor, die het Duitse leger op ons land afvuurde.

De tekst in het feestprogramma over de V1 gaat als volgt:

De Vliegende Bom

Het dolle moordtuig snort voorbij.

Alle menschen beven erbij.

Maar Engelsche vrouwtjes

Met gerolde mouwtjes

Mikken van uit Leefdaal

En spuwen vuur en staal.

Met die 'Engelsche vrouwtjes' werden vrouwen uit het Engelse leger bedoeld, die vanuit Leefdaal (op de grens met Everberg, waar nu de jeugdgevangenis is) het afweergeschut bedienden.

Jan kende met zijn tot V1 omgebouwde moto veel succes tijdens de stoet waarnaar vanuit de omliggende gemeenten heel wat volk kwam kijken. Hij hield er wel een kwetsuur aan over; omdat de uitlaatgassen van de moto niet vlot konden ontsnappen onder de gebouwde constructie, verbrandden ze zijn benen.

Jan Theys is niet oud geworden; hij overleed op 8 oktober 1954. Hij was slechts 45 jaar oud.