Vossem

DE JEUGDBOND

door Anita Philips

Met dank aan Frans Moeys, Maria Vandermosten en Maurice Dierickx

Rechtstaand (van links naar rechts): Frans Dierickx, Frans Moeys, Albert Vanderperren (†), Jules Smets (†), Jef Vandermosten (†), Maurice Sergeys, Jules Vanfraechem, Frans Buekenhout en Marcel Dekerk.

Onderaan (van links naar rechts): Frans Van Essche, Willy Vandermosten, Frans Vanmeerbeek (†) en Maurice Pinnoy.

Het kapelletje aan de Lindenberg (hoek Dorpsstraat en Lindenberg) was tijdens de Tweede Wereldoorlog ingestort nadat er in de buurt een grondmijn was ontploft. Om het heropbouwen ervan te bekostigen werd in 1946 door een aantal jonge mannen beslist een toneelstuk op te voeren. De oprichters van de toneelgroep waren Frans Buekenhout, Jef Vandermosten, Jules Vanfraechem, Camille Pinnoy en Henri Cludts. Hun leeftijd varieerde van 16 tot 20 jaar.

Het eerste stuk dat werd opgevoerd, heette 'Pekdraad en miljoenen' en ging over een schoenmaker. De opvoering vond plaats in Zaal Victoria (bij de mensen beter gekend als 'bij Fox'). Tussen de bedrijven in werden liedjes gezongen om de mensen te amuseren. Firmin Derom, gekleed in pitteleer en met hoge hoed, speelde daarbij dirigent.

Omwille van het grote succes van de opvoering besloot de groep jaarlijks een toneelstuk op te voeren. Repetities werden gehouden in het gildenhuis, het gebouw waarin later de post en de bibliotheek van Vossem werden ondergebracht, nu Dorpsplein nr. 3.

De groep kende grote aanhang en noemde zich uiteindelijk 'De Jeugdbond'. Alleen jonge mannen mochten toetreden. Zij speelden (net zoals de acteurs uit de tijd van William Shakespeare) eveneens de vrouwenrollen. Dat leidde natuurlijk tot zeer grappige situaties.

Dat de groep zowel leden van 'nummer 1' als 'nummer 2' telde, was in die tijd uniek aangezien de vijandigheid tussen die twee politieke partijen hevig was. Om iedereen in het dorp tevreden te stellen, werden de opvoeringen om beurten 'bij Fox' (zaal Victoria) en bij Vervoort (zaal Concordia) gehouden.

Buiten de repetitie voor het jaarlijkse toneelstuk zong de jeugdbond ook iedere tweede zondag van de maand op het einde van de achturenmis een liedje.

In mei organiseerde de groep een fietstocht naar Scherpenheuvel. Deze tocht verliep niet altijd rimpelloos; omdat de mannen met krakkemikkige en nauwelijks onderhouden fietsen reden, moest er dikwijls al ter hoogte van Bertem worden gestopt omwille van een gebroken ketting of een lekke band. In 1948 was er zelfs een vierdaagse trip naar zee: in die tijd een hele afstand, zodat ze onderweg (in Lendelede, ergens bij een boer in een schuur) bleven overnachten.

Voor het overige gingen de mannen van de Jeugdbond helpen bij de jaarlijkse Vlaamse Kermis die in het Blindeninstituut 'Ganspoel' in Huldenberg werd georganiseerd. In 1949 voerden zij in Sint-Agatha-Rode het toneelstuk 'Baas Best en Sint-Antonius' op: de opbrengst hiervan ging integraal naar het blindeninstituut.

Scène uit 'Baas Best en Sint-Antonius' uit 1949: links Frans Moeys als 'Baas Best', rechts René Debot als 'de duivel'.

uot;images/stories/jeugdbond03.jpg" border="0" />

Scène uit 'Baas Best en Sint-Antonius' uit 1949: links Vital Debot als 'het standbeeld van Sint-Antonius', rechts Frans Vanmeerbeek als biddende vrouw.

In 1949 sloot de Jeugdbond zich ook aan bij de BJB, de Boerenjeugdbond. Dit zorgde ervoor dat de groep een strakkere organisatiestructuur kreeg.

In het begin van de jaren vijftig nam toenmalig Pastoor Danhieux de regie van de toneelstukken op zich. Hierdoor verdween echter de gemoedelijke sfeer die er tot dan bij de repetities altijd was geweest. Een aantal van de stichters trouwden, anderen haakten om andere redenen af en uiteindelijk werd de groep ontbonden. Het laatste stuk dat in 1952 in Vossem werd opgevoerd was 'Waar de sterre bleef stille staan' van Felix Timmermans.

Dit artikel verscheen in De Horen, jaargang 32 (2005, nr. 4: pp.168-170)