Vossemse Kapellekenswandeling
Vertrek aan de kerk, via de St.-Pauluslaan en de St .-Hubertuslaan links de Waalsebaan in waar je 200m verder, tegenover de C. Dereymaekerlaan, de eerste kapel tegenkomt, genaamd :
Kapel in de HOLLE WEG
In de volksmond:de kapel aan de"VIERWINNE".
TOEGEWIJD AAN : Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand.
OORSPRONG OF AANLEIDING TOT OPRICHTING VAN DE KAPEL: Pachter Englebert Van Fraechem, 62 jaar oud, kwam op 25 augustus 1876 door een ongeval om het leven. Zijn weduwe liet op die plaats een kapel bouwen ter nagedachtenis van haar man.
AARD VAN DE KAPEL: Kleine wegkapel, rechthoekig gebouw in rode baksteen en zwarte-grijze bakstenen sierlijst, doorlopende hardstenen muurband, puntgevel, leien zadeldak, houten kroonlijst. Op de nok een smeedijzeren kruis. In de geveltop ruitvormige tegel met opschrift : “1882 O.L.V. EB Van Fraechem L’ Etrepreneur H Cool.”
INBOEDEL: Altaar waarop een wit gipsen gekroond Mariabeeld met kind.
DEVOTIEVORMEN: Jaarlijkse processie in de meimaand. Vroeger bezochten inwoners van Vossem vaak de kapel, ze offerden kaarsen en geld waarmee missen werden gelezen in de hoofdkerk.
ONDERHOUD EN RESTAURATIE: In 1998 hebben de broers René en Maurice Dierc kx op eigen initiatief de kapel helemaal gerestaureerd.
BIJZONDERHEDEN: De plaats waar de kapel nu staat, is een beschermde holle weg, een uniek plekje in Tervuren. In 1934 werden de gronden met kapel verkocht aan een immobiliënmaatschappij. Nu is de kapel door schenking in privébezit.
Wanneer men de holleweg volgt, komt men aan de poort van het park, welke men rechts laat liggen en enkele 10-tallen meter verder slaat men links het Voerwegje in. Na enkele honderden meter komt men aan de plaats waar vroeger de tram over deze weg en de Voer reed. Daar neemt men rechts over de Voer richting Treuveld en Varenberg . Boven aan het eind van de Varenberg staat :
de kapel op de " VARENBERG"
TOEGEWIJD AAN: Onze-Lieve-Vrouw van Vlaanderen.
BOUWJAAR: Begin twintigste eeuw.
AARD VAN DE KAPEL: Middelgrote veldkapel, bakstenen gebouw gepleisterd en wit geschilderd, vierkant grondvlak, leien tentdak; op de nok een ijzeren kruis. De kapel staat onder een boom, op een kleine helling, aan het begin van de velden tussen Vossem en Duisburg en is bereikbaar via een trap van 15 lage treden in kasseien.
INBOEDEL: Een gipsen beeld van Maria met het Jesuskind op de arm.
DEVOTIEVORMEN: In de maand mei komt de gelovige gemeenschap er samen voor het bidden van een rozenkrans. De viering wordt afgesloten met het lied “ Onze-Lieve-Vrouw van Vlaanderen “.
ONDERHOUD EN RESTAURATIE: Het kapelletje wordt onderhouden door mevrouw Rachel Philips-Vermeulen. De gemeente Tervuren heeft één maal grondige restauratiewerken uitgevoerd in de jaren 90
BIJZONDERHEDEN: Tijdens de Tweede Wereldoorlog probeerden de broers Frans en Jules Trappeniers de grote kastanjeboom aan het kapelletje af te zagen voor brandhout. Halverwege hun karwei geraakte de zaag niet meer voor- of achteruit . De mannen zagen hierin een teken van boven en ze staakten hun arbeid. De half doorgezaagde boom staat er nog altijd.
We volgen even de Dorreweg om rechtdoor te gaan via een voetpad, richting kerkhof. Aan de ingang van het kerkhof gaan we rechtdoor, nogmaals via een voetpad richting Maagdekensdelle waar men even links en terug rechts de Lindenberg op gaat richting Leefdaal. Op het kruispunt van Lindenberg, Dorpsstraat, Hondsbergen en Donkerstraat vinden we tegen de Uilenkotehoeve, ook hof van Hondsbergen genoemd :
de kapel aan de Lindenberg of " Aan Teeke "
TOEGEWIJD AAN: Onze-Lieve-Vrouw.
BOUWJAAR: 1946.
OORSPRONG OF AANLEIDING TOT OPRICHTING VAN DE KAPEL: Het oorspronkelijke kapelletje was tijdens de Tweede Wereldoorlog ingestort nadat er in de buurt een grondmijn was ontploft. Om het heropbouwen ervan te bekostigen werd in 1946 door een aantal jonge mannen beslist een toneelstuk op te voeren. De oprichters van de toneelgroep ”De Jeugdbond” waren Frans Buekenhout, Jef Vandermosten, Jules Vanfraechem, Camille Pinnoy en Henry Cludts. Hun leeftijd schommelde tussen 16 en 20 jaar.
AARD VAN DE KAPEL: Kleine straatkapel, witgeschilderde baksteen, puntgevel, zadeldak bedekt met pannen, spitsvormige groengeschilderde houten vleugeldeur met ruitjes en roeden in een zandstenen omlijsting, stenen kruis in de geveltop.
INBOEDEL: Een altaar waarop een gepolychromeerd gipsen Mariabeeld.
DEVOTIEVORMEN: In de maand mei komt de gelovige gemeenschap er samen voor het bidden van een rozenkrans.
We vervolgen de wandeling links via de Dorpsstraat en slaan rechts de Voerhoek in. Wanneer we aan het eind van de Voerhoek, aan het bos, links omhoog gaan zien we al in de verte :
de kapel van Puttebos
TOEGEWIJD AAN: Onze-Lieve-Vrouw van Gezondheid.
BOUWJAAR: 1727.
OORSPRONG OF AANLEIDING TOT OPRICHTING VAN DE KAPEL: De huidige kapel vervangt een andere die was gebouwd in 1636 en die zelf in de plaats kwam van een nog oudere, die op het einde van de zestiende eeuw wonderlijk onsnapte aan de vernieling door de beeldstormers. De kapel uit 1636 is gebouwd na de pestepidemie die Leefdaal en Vossem het voorgaande jaar teisterde. Catharina Ferdinanda van Brouchoven, barones van Leefdaal, liet de huidige kapel optrekken ter nagedachtenis van haar vader Jan, graaf van Bergeyck en baron van Leefdaal (1644-1725), en misschien ook ter bescherming tegen de heersende runderpest.
AARD VAN DE KAPEL: Middelgrote wegkapel op een hoge berm toegankelijk via zes treden. Traditionele zand- en baksteenstijl met barokinvloed. Gevelsteen met het jaartal 1727 onder het driehoekig fronton. Bij de restauratie in 1981 is de steen vernieuwd en het restauratiejaar bijgevoegd. Op de nok staat een stenen kruis.
INBOEDEL: Midden op het altaar op een vooruitspringend voetstuk staat een Spaanse madonna. Alleen de hoofdjes van moeder en kind zijn gebeeldhouwd. De elementaire romp is eenvoudig met een kleedje getooid. Het beedje is mogelijk ouder dan het gebouw.
DEVOTIEVORMEN: Vooral tijdens de meimaand verering door inwoners uit Vossem, die zorgden voor een aantal kleedjes voor het beeld.
ONDERHOUD EN RESTAURATIE: Grondige restauratie in 1981. Onderhoud door de omwonenden.
BIJZONDERHEDEN: Beschermd sinds 20 december 1974. Plaatje op de gevel.
Vervolgens gaan we terug richting centrum via de O.-L.-Vrouwstraat en rechtdoor langs Kapellekensweg om via het Plintveld het Pastorieplein te bereiken. Over het plein op de hoek met de Stationsstraat ligt ons eindpunt en hier staat :
de St.- Hubertuskapel .
TOEGEWIJD AAN : St.- Hubertus en de Allerheiligste Maagd Moeder Gods Maria.
BOUWJAAR: 1819.
OORSPRONG OF AANLEIDING TOT OPRICHTING VAN DE KAPEL: Een razende hond had enkele Vossemnaren gebeten. Pastoor Petrus-Franciscus Vander Velpen was zo zwaar aangeslagen door het voorval dat hij er ziek van werd. Dokters konden hem niet genezen. Ze raadden hem aan op bedevaart te gaan naar Saint-Hubert in de Ardennen. Vergezeld door twee priesters en zijn knecht trok pastoor Vander Velpen er per koets naartoe. Hij kwam helemaal genezen terug en liet uit dankbaarheid in de buurt van de pastorie een kapel bouwen.
AARD VAN DE KAPEL: Kleine straatkapel, devotiekapel, witgeschilderd bakstenen gebouw, puntgevel, leien zadeldak met houten kroonlijst, houten vleugeldeur in rondboog met getraliede ramen met helder glas. Interieur gepleisterd en witgeschilderd.
INBOEDEL: Een tafeltje waarop een gepolychromeerd gipsen beeld staat van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen, die de slang vertrapt, met het Jezuskind op de arm.
DEVOTIEVORMEN: In de maand mei komt de gelovige gemeenschap er samen voor het bidden van een rozenkrans.
BIJZONDERHEDEN: De kapel bevatte vroeger een 23 cm hoog uit lindehout gesneden gepolychromeerd beeldje dat Sint-Hubertus voorstelde als bisschop in een wit gewaad en met roodbruine bisschopsmantel. Staf, mijter en de boorden van de mantel zijn met bladgoud bedekt. Het beeld staat op een voetstuk dat uit twee delen bestaat. Het bovenste deel is een miniatuurreliekschrijn dat de volgende tekst bevat: ”DESEN SLEUTEL IS AENGERAEKT AEN HET H. STOOL VAN DEN H.HUBERTUS TOT ARDENEN”.
Mogelijk bevindt zich achter het glas en het goudbrokaten weefsel een sleutel waarvan pastoor Vander Velpen in zijn manuaal schrijft “die ik te Ardenne eigenhandig hebbe aengeraekt aen de heilige stool van de heilige Hubertus”.
Het onderste deel is een in zwart geverfd zwaarder voetstuk. Beeld en voetstuk zijn samen 34 cm hoog. De Heilige Hubertus werd door de Vossemnaren aanbeden om hen van hondsdolheid te vrijwaren. Het beeld wordt nu – uit vrees voor diefstal en/of vandalisme - door de pastoor op een andere plaats bewaard. Het kan bezichtigd worden in de tentoonstelling “Versteende gelofte” in het Hof van Melijn te Tervuren.
Met dank aan de uitgevers van “VERSTEENDE GELOFTEN” - Kapellen in Tervuren en Bertem,
Koninklijke Heemkundige Kring Sint- Hubertus Tervuren en Erfgoedkamer Bertem
Mostly Cloudy 6 oC
